Songon i ma bungka ni barita, ambal tu sada on. Adong ma dua naposo ni sada raja, ia goar nasida: “Si Bisuk dohot Si Roha”; dung ringkot roha nasida na dua mangula-ulaon, holan donganna do sai naeng paoto-otoonna. Dung i di na sahali, dipangidohon nasida ma tu rajana, asa laho nasida mansari hepeng, naeng mangasahon bisukna tu pinomparni Ompung Tuan Sori Mangaraja. Umbahen na margoar pe nasida Si Bisuk dohot Si Roha, ala ni habisuhon nasida do dohot hamaloonna maroha.
Dung i borhat ma nasida tu luat na dao, gabe jumpang nasida ma sada batang aek sitariparang; diida nasida ma di baribana hundul-hundul sahalak pangkail. Disungkun Si Bisuk ma pangkail i, didok ma: “O, ale baea! Sian dia do hatariparan, asa ro hami tu bariba i ?” ninna. Alai ndang olo pangkail i mangalusi. Pola pitu hali ibana sai disungkuni Si Bisuk, tung na so adong do dialusi. Ia pangkail i, pinompar ni Ompung Tuan Sori Mangaraja do.
Dung i mansai muruk ma Si Bisuk tu pangkail i, gabe diasupi ma, alai laos tong do so dipardulihon. Dung jut roha ni Si Bisuk na mangkulingi pangkail i, hape so adong dialusi, didok ma tu Si Roha: “Ho ma jolo ale ampara manungkun baoa an, anggiat olo mangalusi!”
Dung i disungkun Si Roha ma pangkail i, didok ma: “Atehe, lae! Sian dia do hatariparan na rumujet, asa taripar hami tu hariba i?” ninna.
“Sian julu an ma ho da, lae!” ninna pangkail i mangalusi.
Jadi lam mohop ma ate-ate ni Si Bisuk, didok rohana ma: “Inang da ba amang! Ia ahu hape manungkun, so dialusi anak ni lapalapa i; ia dung Si Roha manungkun, pintor dialusi do.
Olo, aeonmu do i annon !”
Ia dung sahat nasida na dua taripar tu bariba i, pintor diondamhon Si Bisuk ma podangna tu pangkail i huhut didok: “boasa ma so alusonmu ia ahu manungkun ho, ale anak ni asu?”
Alai ninna pangkail i ma mangalusi: “O baea, baea nimmu mandok ahu pola pitu hali, ba ndada Si Baea goarhu; i ma umbahen na so hualusi ho; dung i didok ho ahu anak ni asu; ba ia anak ni asu ho, tutu ma na nidokmi tu ahu”.
Unang ma ho leas di na songon iba on anak ni pogos, ale raja nami!” Hohom ma jolo Si Bisuk i, songon na dihuntam alus ni pangkail i pamanganna, alai muse muruk ma ibana mandok: “Na tealma ho antong, tung naeng ahu aloonmu marundang-undangan. Molo tutu ho anak ni inam, torang ma alusi sungkun-sungkunhu na tolu on, asa hudok,” ninna.
Alus ni pangkail i: “Boti amang; tung so hualusi pe sungkun-sungkunmi manang hualusi, tutu do ahu anak ni damang jala tubu ni dainang,” ninna. Alai ninna Si Bisuk ma: “A, sip ma ho! Molo talu ho di sada sungkunsungkun, gararonmu ma tolu horbo; molo talu ho di na tolu sungkunsungkun, sisungkuhonon nami tu ho, ba sampuluualu horbo ma gararon, mu tu hami.
Alai molo hami talu dohot Si Roha, gararon nami tu ho sampulualu horbo. I pe, olo ma ho mangalusi, asa hudok hami tu ho sungkun-sungkun na tolu i !”
Hape sai sip ma pangkail i, ndang adong dialushon nanggo sangkababa hata. Ala ni i diondamhon Si Bisuk ma muse podangna tu ibana; gabe didok pangkail i ma muse: “Aha do hasaon ale raja nami songon di sisada tangan? Ia mangkuling iba, dipasip hamu; ia sip iba, disungkuni hamu. I do umbahen na sai hohom ahu sian nangkin.
Dung i na oto do ahu didok hamu hita martarutaruan; di dia ma tagaman botoonku mangalusi sungkun-sungkun muna; “ba horbongku pe so na adong.”
Dung i didok Si Bisuk ma muse: “Ba molo so olo ho disi, roham do, alai ingkon bunuon nami ma ho! Sai songon na pamalo-malohon do ho mangkatai mangalo hami,” ninna. Jadi sian biar ni pangkali i di asupasup ni Si Bisuk i, gabe dioloi ma na martarutaruan i. Dung i didok Si Bisuk ma taru-taruanna i: “Aha diula ho di topi ni aek on?”
Alusni pangkail i: “Na pausung-usung na tigor do ahu dohot na bengkuk.”
Dung i didok Si Bisuk ma tu Si Roha: “Ida ma ndi jea ni ina ni asu on! Hea ma dipausung-usung halak na tigor dohot na bengkuk!”
“A, i do, ale raja nami!” ninna pangkail i.
Dung i disungkunnhon Si Bisuk ma muse: “Adong do ibotom nuaeng; aha do diula ?”
Alus ni pangkail i: “Adong do ibotongku nuaeng di huta; manompuhi na pinorhamaol ni roha nami doo ulaonna ganup ari.”
“Ida ma ndi; sai suhar do alus ni anak ni asu on!
Hea ma tompuhon na pinorhammaol ni roha!” ninna Si Busuk mandok Si Roha.
“l do ale raja nami!” ninna pangkail i.
“Olo molo i, nda ho annon talu,” ninna roha ni Si Bisuk dohot Si Roha.
“Adong do jolmam jala aha do ulaonna, ale sihail dengke?” ninna Si bisuk muse.
Alus ni pangkaail i: “Adong do jolmangku ! langgo ulaonna, pabungkasraja huta do pasiat-siat parripe,” ninna.
“Ida ma ndi, sai suhar do pandok ni anak ni lapung on!” ninna Si Busuk.
“Rohana, loas asal dipandok tu si! Nda ibana gadis jauhononta annon molo so digarar utangna i,” ninna Si Roha mangalusi. ·
Ia dung masialusan nasida na marundang-undang i, laho ma nasida patimbangkon i tu jolo ni angka raja. Nunga sai las roha ni Si Bisuk dohot Si Roha, ai nunga holan monang do nasida i di rohana.
Asa ia dung dipajojor nasida pangalaho ni undang-undang nasida i, disungkun angka raja ma pangkail i, di dok ma: “Atehe, dia ma alana umbahen na dohononmu ho pausung-usung na tigor dohot na bengkuk?”
Alus ni pangkail i: “Ba i do raja nami, sintongna; ai n a pogos do ahu, umbahen na huula pangkailon. Tigor do totoran ni hail hi, bengkuk ia matana; i do hupausung-usung pahae-pahulu paihut-ihut batang aek i asa dapotan dengke ahu. Ia so tingkos na hudok i, ba digorahon amanta raja!”
Dung dibege angka raja alusna i, didok ma: “Toho do i tahe, na nidok mi; dibahen i, ingkon gararon ni Si Bisuk dohot Si Roha ma onom horbo.”
Didok angka raja i ma muse tu pangkail i: “Dia ma umbahen didok ho: manompuhi na pinarhamaol ni rohamuna ulaon ni ibotom?”
“Ianggo i, raja nami,” ninna pangkail i mangalusi, “On do: Martonun ulos do diula ibotongku ganup ari; baluhut do hita marhamaolhon ulos; alai atik pe songon i, baliga do dipantompukkon angka boruboru laho pasidungkon i. On pe, tingkosna ma di panimbangan ni hamu angka raja; molo tung hataluanku, songon i alushu, asa hugarar; alai anggo tingkos dona hudok i, ba digarar nasida utangna tu ahu,”ninna.
Dung i ditohoi angka raja ma ibana monang disi. Dung i disungkun angka raja i ma ibana muse: “Dia ma umbahen na didok ho ulaon ni jolmam paunsat raja huta, asa pasiat-siat parripe?”
Alus ni pangkail i: “Anggo i raja nami, songon on do hatorangganna. Na pogos do hami, jadi morbabo hauma dohot porlak do ulaon ni jolmangku. Diboto hamu do, sai holan duhut-duhut hian do tubu di sisik nitano on, i hian do panginganna, jadi angka duhut-duhut i ma pinaunsat ni jolmangku sian hauma dohot porlak nami, asa eme dohot suan-suanan na asing tubu disi. Asa eme dohot suan-suanan i ma hira parripe sipasitonna tu si, jala duhut-duhut na disi hian ma doshon raja huta pinaunsatna,” ninna.
Dung i diondolhon jala diolophon raja ma monang ni pangkail i di sude undang-undangan nasida i; didok ma: ingkon gararon ni Si Bisuk dohot Si Roha ma 18 horbo tu pangkail i. Sai manguntam ma ianggo nasida na dua, ai dirimpu parsaulian, hape panggonggonan, dirimpu parulian, hape hamagoan. Tarida ma antong sian pamolungon ni pangkail i surat paruhumon dohot parumaon dohot hapadoton dona niihuthonna sian ompuna Ompuan Tuan Sori Mangaraja, na mamboanhon surat tombaga holing. Sintong ma di si hata ni umpasa: “Ndang dao tubis sian uratna.”
(Sumber: Nonang Siriburon, Dinas P&K, 1995 Jakarta).